Sinds 2019 zet de gemeente Venray ervaringsdeskundigen in om inwoners met een hulpvraag te ondersteunen. Na een veelbelovende pilot maakte het college die aanpak in 2022 structureel, zodat steun bij lastige levensvragen beschikbaar blijft. Nu, vijf jaar later, vieren we vijf jaar ervaringsdeskundigheid door terug te blikken met Mark Bergh (42), ervaringsdeskundige bij Synthese.

Vijf jaar geleden verscheen in De Limburger een artikel over Marks weg van diepe dalen naar betekenisvol werk als ervaringsdeskundige. Vandaag vertelt hij hoe het is om na die publicatie door te groeien in zijn rol, wat die openheid met hem en zijn omgeving deed, en wat ervaringsdeskundigheid in Venray concreet betekent.

‘Ik wil hoop, steun en perspectief bieden’
Mark startte vijf jaar geleden als ervaringsdeskundige in het voorliggend veld. Hij vertelt: “In de loop der jaren heb ik mijn ervaringen weten om te zetten in kracht. Daarbij gebruik ik mijn persoonlijke herstel en de kennis die ik onderweg opdeed om anderen te ondersteunen. Ik wil hoop, steun en perspectief bieden, zodat mensen hun herstelproces én hun leven opnieuw vorm kunnen geven.”
Terugkijkend op het artikel in De Limburger noemt Mark het nog altijd bijzonder om zijn verhaal zo openlijk te delen. “Het was spannend. Tegelijkertijd liet het me zien wat er mogelijk is als je een visie hebt en daarin gelooft. Ik realiseerde me dat ik vanuit een diep dal naar een totaal ander punt in mijn leven was gekomen. Het gaf me de kracht om mijn ervaringen positief in te zetten.”

Kwetsbaar én waardevol
Die openheid had impact. “Het was kwetsbaar, omdat ineens iedereen wist wat ik had meegemaakt. Vooral de reacties van mijn familie raakten me: het voelde soms alsof ik hen tekort had gedaan door mijn verhaal te vertellen. Tegelijkertijd draag ik dit pad ook aan hen op. Aan de andere kant gaf die openheid me juist kracht: ik merkte dat mijn verhaal anderen raakte en inspireerde. Dat maakte de kwetsbaarheid ook waardevol.”

Persoonlijke groei
In vijf jaar tijd veranderde er veel in Marks leven. “Ik kreeg meer vertrouwen in mezelf. Van nature ben ik best onzeker, maar ik heb geleerd dat die onzekerheid óók bij mij hoort. In plaats van het weg te drukken, gebruik ik het nu als kracht. Ik leerde dat moed belangrijker is dan het ontbreken van angst. Juist door dingen tóch te doen, ondanks de angst, ben ik gekomen waar ik nu sta.”
Leren van anderen bleek een sleutelfactor. “Hun verhalen en processen gaven mij nieuwe inzichten en hielpen mij mezelf beter te begrijpen. Daardoor zag ik ook de stukken in mezelf waar ik eerder niet bij kon. Ik ontwikkelde kennis en leerde praktische tools, die ik nu ook inzet in mijn werk.” Een belangrijk keerpunt was beseffen dat hij het niet alleen hoefde te doen. “We zijn allemaal mensen. Soms heb je juist steun nodig om verder te komen. Dat inzicht gaf me lucht en veranderde écht hoe ik in het leven sta”, aldus Mark.
Professionele impact: bruggenbouwer van hoop
Mark deelde zijn ervaringskennis op verschillende manieren: in gesprekken, gastlessen en lotgenotencontact. “Vaak was mijn rol ook een brug: laten zien dat herstel mogelijk is en dat er altijd perspectief bestaat. Tegelijkertijd droeg ik bij aan het zichtbaar maken van de waarde van ervaringsdeskundigheid. Samenwerken met professionals en elkaar aanvullen vanuit onze eigen kracht vind ik daarin heel belangrijk”, benadrukt Mark. Zijn missie bleef gelijk: “Laten zien dat herstel en groei mogelijk zijn.” En dat met een groeiende focus op anderen helpen hun eigen stem te laten horen.
Over resultaten is hij bescheiden en zorgvuldig. “Het voelt niet goed om één persoon specifiek te benoemen. Iedereen met wie ik praat, neemt iets mee dat op dat moment belangrijk is. Soms ben ik een steunpunt, soms een tijdelijke ruggensteun. Je kunt iemand niet helpen als diegene er zelf nog niet klaar voor is. Dat respecteer ik altijd. Het mooiste resultaat? Als ik zie dat iemand later zelf die rol pakt en anderen gaat ondersteunen.”

Kwetsbaarheid omzetten in kracht
Wat ervaringsdeskundigheid in de praktijk betekent? Daar is Mark duidelijk in: “Dat ik mijn kwetsbaarheid omzet in kracht en die kracht bewust en zorgvuldig inzet. Het gaat niet alleen om mijn verhaal, maar om wat ik ermee beteken voor een ander. Door mijn ervaringen te delen, bied ik herkenning, erkenning en hoop. Het gaat om het terugvinden van regie over je eigen leven. Daarom voeren we gesprekken op basis van gelijkwaardigheid en zonder oordeel; ik sta naast mensen, niet boven of tegenover hen. Dat is voor mij de kern van echte verbinding: elkaar zien als mens, met alles wat daarbij hoort.”
Mark komt in de praktijk veelgehoorde vragen tegen, zoals ‘Hoe kom ik hier ooit uit?’ of ‘Ben ik de enige die dit meemaakt?’ “Herkenning kan dan al een eerste stap naar herstel zijn”, zegt Mark.

Samenwerking in Venray
De samenwerking met collega’s en partners is volgens Mark heel positief. “In het begin was het soms zoeken naar hoe mijn rol precies vorm moest krijgen, maar gaandeweg groeide er meer begrip en waardering. We leerden elkaars taal spreken. We hebben natuurlijk hetzelfde doel: mensen ondersteunen in herstel en welzijn.
Binnen de gemeente Venray is er steeds meer ruimte gekomen voor ervaringsdeskundigheid. “Ik ben trots dat ik deze rol vervul. Mijn stem telt, bijvoorbeeld rond thema’s als middelengebruik, geldproblemen en mentale gezondheid.”

Vooruitkijken: verankeren, investeren, blijven leren
De wens voor de komende jaren is helder. “Ik hoop dat ervaringsdeskundigheid nog steviger wordt verankerd; niet als extra, maar als structurele kracht. Dat vraagt investeren in samenwerking, scholing en ruimte voor groei. Soms val je, soms loop je vast; juist die momenten zijn waardevol om samen van te leren. Betrek mensen met ervaringskennis actief bij beleid en besluitvorming: zo maak je beleid menselijker én effectiever.”
Voor wie zelf ervaringsdeskundige wil worden, heeft Mark een nuchter advies: “Blijf dicht bij jezelf. Neem de tijd voor je eigen herstel voordat je het inzet voor anderen. Ervaringsdeskundigheid is geen functie, maar een manier van zijn. Kwetsbaarheid en kracht horen daarbij. Wees eerlijk en open, durf te blijven leren, want dit vak groeit met jou mee. En bovenal: geloof dat jouw verhaal ertoe doet, want dat doet het écht!”