Gaat niet, bestaat niet bij Joey Litjens

Op Hemelvaartsdag 2009 knalde de 19-jarige Joey Litjens op het stratencircuit in Hengelo met zijn motor tegen een boom. In een klap was de carrière van de talentvolle motorcoureur voorbij. Nu tien maanden later is Litjens hard aan het knokken om weer gevoel te krijgen in zijn rechterarm. Stiekem durft hij weer aan racen te denken. ,,Het is de grootste race die ik zal winnen. Want gaat niet, bestaat niet”, zegt Litjens ferm.

Midden in de gang bij de familie Litjens in het Noord Limburgse America staat een donderblauwe motor. Je kunt er bijna niet omheen. Om het gevoel weer even terug te krijgen, gaat Litjens iedere ochtend op het zadel zitten. Ook nu klimt hij erop. Met veel moeite tilt hij zijn verlamde rechterarm op en legt hem voorzichtig op het stuur. In gedachten maakt de talentvolle Limburgse motorcoureur ‘een rondje Assen’.

Ruim een half jaar is Litjens nu bezig met zijn revalidatie. Op Hemelvaartsdag brak hij bij een crash op het stratencircuit in Hengelo zijn schouderblad en scheurde hij een aantal zenuwen in zijn arm, waardoor zijn rechterarm en rechterhand verlamd raken. In mei was hij een dood vogeltje. Nu durft hij weer in de toekomst te kijken. ,,Ik ben volop bezig met therapie en voel me steeds beter. Alleen moet ik veel meer mijn rust nemen. Dat vind ik moeilijk. Ik heb weinig geduld. Ik moet leren naar mijn lichaam te luisteren, want ik kan nog niet elke dag alles geven. Maar stilzitten is niets voor mij.”

Litjens komt uit een echte motorfamilie. Zijn ouders vernoemden hem zelfs naar de legendarische Ierse motorcoureur Joey Dunlop, die op een regenachtige baan in Tallin tegen een boom knalde en verongelukte. Het is een bizarre vergelijking te noemen dat de Limburger hetzelfde overkwam.

Litjens mag als 11-jarige jongetje voor het eerst mee doen aan de 125cc. Hij is daarmee de jongste Nederlandse coureur ooit die op een 125cc motor heeft gereden. ,,Ik zat op mijn derde al op een crossmotortje, terwijl ik pas op mijn vierde kon fietsen”, grinnikt hij. Jarenlang was hij een van de grootste Nederlandse motortalenten. De crash op Hemelvaartsdag maakte voorlopig een einde aan die mooie droom. Op Kerstavond zit een van de grootste Nederlandse talenten samen met zijn buurjongen te huilen. ,,Waarom ik?”, vraagt hij zich af. Voor de buitenwereld lijkt Litjens heel strijdbaar en positief ingesteld, maar hij kent ook zeker zijn donkere dagen. ,,Als het me te veel word, gooi ik alle emoties eruit. Ik schaam me daar niet voor. Ik ben enorm veranderd. Ik ben veel rustiger geworden. Of het klopt dat ik positief ben ingesteld. Ik weet het niet. Misschien omdat ik topsporter ben, is daarom mijn instelling anders.”

Een maand lang revalideerde Litjens in de kliniek van dokter Costa in het Italiaanse Imola. Dé motorsportarts van de GP. Een begrip in de motorsport. Met enorme verwachtingen ging hij er heen. Hij vergelijkt het met het racen. ,,Toen deed ik dat ook altijd. Nu dacht ik stiekem steeds: waar zou ik slapen en hoe zou het er zijn? Ik ken er niemand en wat gaan ze met me doen. Heel raar eigenlijk, want ik kon niets verwachten. Ik moest alleen keihard gaan vechten en dan zouden zij ook voor mij gaan werken.” Met dokter Costa heeft Litjens niet veel te maken gehad. Een rare man, zo typeert hij hem. ,,Hij is een geweldige dokter, maar ik heb hem maar tien minuten gezien. Zijn gesprekken zijn kort en duidelijk. Hij is de dokter, maar de therapeuten doen het werk. Zij zagen iedere keer mijn zure gezicht als het niet lukte.” De therapie is zwaar voor Litjens. Zwaarder dan hij ooit had durven denken. ,,Het is twee keer zo zwaar als een race van veertig minuten op een warme dag. Na de therapie ben ik echt gesloopt. Daar heb ik me echt in vergist.” Maar gaat niet, bestaat niet is het motto van de familie Litjens. Daar houdt hij zich ook aan vast. ,,Als ik wat wil, dan moet dat lukken”, zegt hij vastberaden. ,,Dat is me met racen ook altijd gelukt. Er is altijd wel een weg en het maakt niet uit hoe. Al moet het met een omweg.”

In Italië kreeg hij ook therapie in het zwembad met uizicht op het circuit van Imola. Dat motiveerde de 19-jarige Limburger alleen maar. ,,Dan begon het echt te jeuken en te kriebelen. Ik sprong dan in het zwembad en ging als een gek mijn oefeningen doen”, kijkt hij lachend terug. Neerleggen bij zijn verlamming doet Litjens voorlopig nog niet. Hij blijft knokken ,,In het begin dacht ik steeds: dit kan veel sneller. Nu weet ik dat ik geduld moet hebben. Ik ben nu een half jaar bezig en heb nog ongeveer anderhalf jaar nodig om te herstellen. Voor mijn eigen gevoel heb ik twee jaar nodig. Dan hoop ik het boekje dicht te kunnen doen en de volgende stap te maken.”

Tot nu toe gaat het best goed, al vindt hij dat heel vreemd klinken uit zijn eigen mond. ,,Ik was nooit gauw tevreden, maar nu wel. Ik ben er nog lang niet, maar ik heb goede hoop.” Ook zijn therapeuten hebben goede verwachtingen. ,,Begin deze week kreeg ik te horen dat het wellicht weer goed komt als ik zo doorga. Dat is ontzettend hoopgevend en geeft mij nog meer energie om door te gaan”, laat Litjens vanuit Italië weten. Zijn doel is duidelijk. Hij wil weer normaal kunnen functioneren met zijn rechterarm. Aan topracen denkt hij nog niet. Tenminste dat zegt hij. In zijn stem klinkt twijfel. ,,Waarschijnlijk kom ik nooit meer op mijn oude niveau, maar heel stiekem hoop ik dat wel. Ik doe voor niemand onder en kan iedereen verslaan. Mij moeten ze niet afschrijven. Ik ben heel eigenwijs hoor”, lacht hij. ,,Als ik vijftien herhalingen moet doen, dan doe ik er twee keer vijftien. ,,Ik geloof in mezelf en zolang ik er een goed gevoel bij heb, blijf ik knokken.”

Dan huppelt zijn jongste zusje de keuken in. Verlegen kruipt ze op een stoel en komt bij ons zitten aan tafel. Ondertussen houdt ze Litjens de hele tijd in de gaten en andersom doet hij dat ook. Litjens fleurt helemaal op. ,,Jazlyn (4) is mijn schatje. We hebben echt een geweldige band. Dat is heel apart, maar ik kan dat niet beschrijven. We hebben hetzelfde karakter.” Niet alleen zijn band met zijn jongste zusje is goed. Het hele gezin van vijf kinderen is hechter geworden na het ongeluk van Litjens. ,,Mijn oudste broer heeft na het ongeluk een tatoo op zijn arm laten zetten met: Veni, vidi, vici, wat betekent: Ik kwam, ik zag, ik overwon. Dat was even slikken toen ik dat zag. Zo mooi. Nu moet ik het wel afmaken.”